پولیپ رحم چیست و چگونه درمان می شود؟

پولیپ رحم یک توده کوچک و خوش‌خیم در داخل رحم است که ممکن است در بعضی از زنان شکل بگیرد. این توده معمولاً شامل بافت رحمی است که به شکل گلبرگ‌های گل یا شاخه‌های درخت شکل می‌گیرد. در بعضی از موارد، پولیپ رحم ممکن است ناشی از تغییرات هورمونی در بدن باشد، اما علت دقیق آن هنوز مشخص نیست. پولیپ رحم اغلب در داخل حفره ی رحمی (آندومتر رحم) و یا داخل دهانه ی رحمی (سرویکس) تشکیل میشوند. این پولیپ ها اغلب بصورت تکه ای گوشت اضافه همانند بافت متراکم (توده ای) به اندازه ی چند میلی متر تا چند سانتی متر تشکیل می گردند. این توده ها خوش خیم هستند و کمتر مواردی از آن بدخیم میگردند. هسته ی عروقی موجود در مرکز غده ای پولیپ منشا مخاطی دارد و نقش آن تغذیه ی پولیپ است.

پولیپ های رحمی

علت بوجود آمدن پولیپ های رحمی

پولیپ های آندومتر توده هایی هستند که در پوشش داخلی رحم به نام آندومتر ایجاد می شوند. در حالی که علت دقیق پولیپ آندومتر به طور کامل شناخته نشده است، اعتقاد بر این است که عوامل متعددی در ایجاد آنها نقش دارند. برخی از عوامل موجود عبارتند از:

  1. تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی می‌تواند در ایجاد پولیپ رحم نقش داشته باشد. افزایش سطح استروژن (هورمون زنانه) می‌تواند باعث رشد اضافی بافت رحمی شود.
  2. التهابات و عفونت‌ها: التهابات و عفونت‌های رحمی نیز می‌توانند در ایجاد پولیپ رحم نقش داشته باشند.
  3. عوامل ژنتیکی: برخی از پولیپ‌های رحمی ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی و وراثت بوجود آیند.
  4. مصرف داروهای هورمونی: مصرف داروهای هورمونی مانند هورمون‌های جنسی، داروهای کاهش دهنده استروژن، داروهای تنظیم کننده هورمون‌های تخمدان و آنالوگ‌های هورمونی می‌تواند در ایجاد پولیپ رحم نقش داشته باشد.
  5. سن: با پیشرفت سن، احتمال بروز پولیپ رحم نیز افزایش می‌یابد.
  6. سابقه بارداری: زنانی که قبلاً بارداری کرده‌اند، احتمال بیشتری برای بروز پولیپ رحم دارند.

توجه به این نکته مهم است که اگرچه این عوامل ممکن است در ایجاد پولیپ آندومتر نقش داشته باشند، اما علت دقیق آن می تواند در بین افراد متفاوت باشد. اگر در مورد پولیپ آندومتر یا هر گونه مشکلات زنانه نگرانی دارید، توصیه می شود برای تشخیص دقیق و مدیریت مناسب با یک متخصص مراقبت های بهداشتی مشورت کنید.

علایم و عوارض وجود پولیپ رحمی

علایم مختلفی از جمله خونریزی شدید دردوران قاعدگی، ترشحات رقیق از واژن، لکه بینی بعداز قاعدگی، نامنظم بودن خونریزی های قاعدگی و خونریزی بعداز ورود به دوران یائسگی و… را میتوان برای این بیماری درنظر گرفت. در برخی موارد پولیپ های آندومتریک رحمی میتوانند ایجاد نازایی کنند. این بیماری معمولا زنان بین ۳۰ تا ۵۰ سال را درگیر می کند و با افزایش سن خطر ابتلا به این نوع بیماری افزایش میابد. اگر بیمار دارای عارضه ی دیگری نباشد این بیماری و وجود پولیپ رحمی از طریق سونوگرافی تشخیص داده می شود.

پولیپ آندومتر اغلب هیچ علامتی ایجاد نمی کند. اگر علائم یا نشانه‌ها ظاهر شوند، ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • خونریزی قاعدگی نامنظم
  • خونریزی بین دوره های قاعدگی
  • دوره های قاعدگی بیش از حد سنگین
  • خونریزی واژن بعد از یائسگی
  • ناباروری
علایم و عوارض وجود پولیپ رحمی

عوامل خطر برای پولیپ آندومتر چیست؟

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به پولیپ آندومتر را افزایش دهند عبارتند از:

  • چاقی
  • استفاده از تاموکسیفن، درمان دارویی برای سرطان سینه
  • فشار خون بالا
  • پولیپ دهانه رحم

پولیپ آندومتر چگونه تشخیص داده می شود؟

متخصص زنان احتمالاً سؤالاتی در مورد علائم و سابقه پزشکی و قاعدگی می پرسد و یک معاینه فیزیکی ساده انجام می دهد. اگر آنها مشکوک به داشتن پولیپ رحم باشند، آزمایشاتی که ممکن است برای تعیین وجود پولیپ انجام شود عبارت

  • سونوگرافی ترانس واژینال
  • هیستروسکوپی: دوربین کوچکی که داخل رحم قرار می گیرد.
  • بیوپسی یا نمونه برداری از سلول های دهانه رحم: ابزار کوچکی برای گرفتن نمونه بافت داخل رحم قرار داده می شود.
  • معاینه لگن (در برخی موارد اگر پولیپ آندومتر از دهانه رحم بیرون زده باشد، ممکن است دیده شود)
  • هیستروسالپنگوگرام (HSG). از اشعه ایکس و رنگ کنتراست تزریق شده به رحم برای تشخیص پولیپ استفاده می کند.
  • دیلاتاسیون و کورتاژ (D&C). خراش دادن دیواره های رحم برای به دست آوردن نمونه بافت.
  • هیستروسکوپی رویکرد کم تهاجمی که از یک تلسکوپ کوچک (هیستروسکوپ) برای بررسی پوشش رحم از نظر پولیپ استفاده می کند.

پولیپ آندومتر چگونه درمان می شود؟

پولیپ های کوچک رحم می توانند خود به خود بدون درمان از بین بروند. اگر آنها مشکل ساز شوند، چند گزینه مختلف برای درمان پولیپ های موجود و جلوگیری از تشکیل آنها در آینده وجود دارد.

چرا پولیپ ها را باید بررسی کرد؟

پولیپ های کوچک رحم اغلب بدون علامت هستند و می توانند خود به خود به وجود بیایند و از بین بروند. . با این حال، برخی از پولیپ‌های درمان نشده ممکن است علائمی ایجاد کنند که بر کیفیت زندگی تأثیر می‌گذارد و می‌تواند منجر به عوارضی مانند کم‌خونی شود (۲۰). کم خونی وضعیتی است که در آن بدن گلبول های قرمز سالم کافی برای عملکرد صحیح ندارد. این می تواند زمانی اتفاق بیفتد که پولیپ های رحم باعث از دست دادن خون زیادی شوند. در موارد نادر، برخی از پولیپ‌های رحم شانس کمی برای سرطانی شدن دارند (۳، ۸). آنها همچنین ممکن است بر توانایی باردار شدن یا ماندن تأثیر بگذارند، اما تحقیقات در مورد این موضوع هنوز وجود ندارد.

پولیپ آندومتر

روش های درمان پولیپ رحم

پولیپ های کوچک رحم می توانند خود به خود بدون درمان از بین بروند اما اگر آنها بزرگ و زیاد باشند، مشکل ساز میشوند که چند گزینه مختلف برای درمان پولیپ های موجود و جلوگیری از تشکیل آنها در آینده وجود دارد. روش‌های درمان پولیپ رحم شامل مداخله جراحی و درمان‌های دارویی می‌باشد. انتخاب روش درمانی بستگی به اندازه، تعداد و نوع پولیپ رحم، علت آن، سن و سلامت کلی بیمار دارد. در ادامه، به توضیح جزئیات هریک از روش‌های درمان پولیپ رحم پرداخته می‌شود:

  1. جراحی: جراحی برای برداشتن پولیپ رحم انجام می‌شود. این روش در صورتی که پولیپ بزرگ باشد و یا شکل ظاهری غیرطبیعی داشته باشد، توصیه می‌شود. جراحی می‌تواند شامل هیستروسکوپی، لاپاروسکوپی یا جراحی باز باشد. در هیستروسکوپی، پولیپ با استفاده از یک ابزار کوچک و نازک از داخل رحم برداشته می‌شود. در لاپاروسکوپی، یک ابزار کوچک با کمک دوربین از داخل شکم به رحم دسترسی دارد و پولیپ‌ها برداشته می‌شوند. در جراحی باز، یک برش در شکم ایجاد می‌شود تا به رحم دسترسی داشته باشیم و پولیپ را برداشته شود.
  2. درمان دارویی: درمان‌های دارویی شامل مصرف داروهایی هستند که به کاهش سطح استروژن در بدن کمک می‌کنند و در نتیجه می‌توانند به کاهش اندازه پولیپ رحم کمک کنند. این درمان‌ها معمولاً به مدت ۳ تا ۶ ماه استفاده می‌شوند. همچنین، درمان‌های دارویی ممکن است برای کاهش خونریزی ناشی از پولیپ رحم نیز تجویز شوند.
  3. ترکیبی: در برخی موارد، ترکیبی از جراحی و درمان دارویی برای درمان پولیپ رحم استفاده می‌شود. در این روش، پولیپ با استفاده از جراحی برداشته می‌شود و سپس درمان دارویی برای کاهش احتمال بازگشت پولیپ به کار گرفته می‌شود.

گزینه های درمانی پولیپ اندومتر عبارتند از:

برخی از داروها ممکن است پولیپ ها را کوچک کرده و علائم را کاهش دهند، اما علائم معمولاً پس از قطع دارو عود می کنند. گاهی اوقات داروهای هورمونی برای درمان علائم پولیپ رحم تجویز می شود. اینها شامل آگونیست های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) است که مانع از تولید هورمون های خاص پروژسترون در بدن می شود و پروژسترون که اغلب به شکل کرم تجویز می شود. این تحقیقات کمی در مورد اثربخشی این درمان های هورمونی برای پولیپ رحم انجام شده است.

پولیپ های آندومتر را می توان در طول هیستروسکوپی برداشت، روشی که از یک تلسکوپ کوچک (هیستروسکوپ) و ابزار جراحی نازک برای مشاهده و درمان نواحی داخل رحم استفاده می کند. همچنین ممکن است کورتاژ انجام شود – خراش دادن رحم برای برداشتن پولیپ ها – با هدایت هیستروسکوپ.

هیسترکتومی در موارد نادر هیسترکتومی (جراحی برای برداشتن رحم) ممکن است برای برداشتن سلول های سرطانی یا پولیپ های متعدد توصیه شود. پولیپ رحم ممکن است عود کند و نیاز به درمان بیشتری دارد. استفاده از داروهای هورمونی تنها اثر موقتی دارند که اغلب باعث کوچک شدن سایز و اندازه ی این پولیپ ها میگردند و این بیماری از طریق مصرف دارو درمان نمی شود.

  • درمان قطعی این نوع پولیپ ها تنها از طریق عمل جراحی مقدور است.
  •  پولیپ های دهانه ی رحمی را میتوان با استفاده از لیزر و سرپایی درمان کرد.
  • کورتاژ تشخیصی یکی از راهکار های مؤثر در نمونه برداری از توده ی ایجاد شده در رحم است.
  • در این روش با استفاده از کورت از رحم مورد نظر نمونه ای برداشته می شود تا آزمایش های لازم برآن صورت گیرد. گاها دراین روش اگر پولیپ رحم کوچک باشد امکان این هست با این نوع نمونه برداری از بدن خارج گردد.

عمل هیستروسکوپی (Hysteroscopy) یکی از راه های مؤثر در رفع این پولیپ به شمار می آید که با ایجاد یک بی هوشی سبک طی یک عمل ۱۰ دقیقه ای به انجام می رسد. طی این عمل با ورود هیستروسکوپ از واژن به داخل حفره ی رحم به پولیپ دسترسی کامل پیدا میشود و پزشک معالج از طریق لنز تعبیه شده روی ابزار، داخل رحم را به کمک مانیتور مشاهده میکند و با نمونه برداری  و ارسال از آن به پاتوبیولوژی میتوان بدخیم بودن و یا خوش خیم بودن توده را تشخیص دهد. اگر پولیپ رحم بدخیم تشخیص داده شود امکان برداشتن رحم وجود دارد.

ازطریق جراحی توسط، اسپکلوم پولیپ های دهانه ی رحمی برداشته می شوند. درد های خفیف و خونریزی های مختصر واژنی از عوارض معمول اینگونه نمونه برداری بشمار می آید.

سوالات متداول

آیا پولیپ رحم می‌تواند باعث ناباروری شود؟

پاسخ دکتر به این سؤال: اگر این گونه پولیپ ها در جداره ی لوله های رحمی ایجاد شوند بعنوان یک عضو اضافه و بیگانه تلقی می شود و رحم در جهت دفع این عضو بیگانه تلاش می کند. انقباضات ایجاد شده برای رفع این عضو بیگانه توسط رحم سبب ایجاد دردهای عضلانی در ناحیه ی لگن و رحم میشود که میتواند امکان باروری رحم را کاهش دهد. همچنین تشکیل پولیپ رحم ، خطر سقط جنین در زنانی که با استفاده از تکنیک IVF موفق به باروری شده اند، را افزایش میدهد.

چه اندازه پولیپ رحم نگران کننده است؟

اندازه پولیپ ها ممکن است مرتبط باشد، و تصور می شود که پولیپ های بالای ۱۵ میلی متر بیشتر به تبدیل بدخیم منجر می شوند. با این حال، این موضوع بحث برانگیز است و هیچ ارتباطی بین اندازه پولیپ، فشار خون بالا، خونریزی غیرطبیعی رحم و تبدیل بدخیم پیدا نشده است.

آیا پولیپ رحم خود به خود می ریزد و از بین میرود؟

در برخی موارد، پولیپ های رحم خود به خود از بین می روند. بسته به شدت علائم شما، پزشک ممکن است انتظار مراقبه را به عنوان یک برنامه درمانی توصیه کند. به عنوان مثال، پولیپ های کوچکی که علائمی ایجاد نمی کنند، اغلب بدون مداخله پزشکی برطرف می شوند.

آیا پولیپ رحم باعث افزایش وزن می شود؟

تومورهای سرطانی نیز ممکن است باعث فشار یا درد لگن شوند. همچنین افزایش وزن از علائم رایج پولیپ رحم نیست. افزایش وزن غیرمعمول ممکن است در سایر بیماری های زنانه مانند کیست های بزرگ تخمدان یا فیبروم ها دیده شود. برخی از افراد مبتلا به پولیپ رحم ممکن است علائمی نداشته باشند.

کلام آخر

در صورت بروز علائمی مرتبط با پولیپ رحم، بهتر است به پزشک خود مراجعه کنید تا تشخیص صحیح گرفته شود و درمان مناسب انجام شود. همچنین، با بررسی منظم و عادی برای ارزیابی سلامتی تناسلی خود، می‌توان از بروز پولیپ رحم جلوگیری کرد یا در صورت بروز آن، به سرعت تشخیص و درمان آن را انجام داد.

دکتر نصرت نقاب

فلوشیپ فوق تخصصی ناباروری وivf عضوانجمن ناباروری ایران رتبه برتر کنکور ورودی دانشکده پزشکی شیراز بورد تخصصی جراحی زنان و زایمان از دانشکده علوم پزشکی همدان فلوشیپ فوق تخصصی ناباروری وivf از پژوهشکده علوم تولید مثل یزد برگزیده هفتمین کنگره بین المللی علوم تولید مثل و دومین کنگره ژنتیک تولید مثل یزد سال ۲۰۱۷ سخنرانی در مورد شکست مکرر لانه گزینی در سال ۹۴ که توسط مرکز تحقیقات ناباروری دانشگاه علوم پزشکی یزد برگزار گردید.

6 thoughts on “پولیپ رحم چیست و چگونه درمان می شود؟

  1. ارمغان - فوریه 11, 2020 در 3:30 ب.ظ

    باسلام خانم دکتر.بنده مجرد هستم و متاسفانه به پولیپ دچار شده ام به ابعاد ۴×۸ میلیمتر. که باعث طولانی شدن دوره خونریزی تا ۲۱ روز متوالی و بعدش هم لکه بینی و ترشحات خونی مداوم بین پریودی شده.با توجه به اینکه تمام روشهایی که فرمودین باعث اسیب به هایمن میشوند چه روشی برای درمان و تشخیص خوش خیم و بدخیم بودن پولیپ و هیپرپلازی و سایر مشکلات درون رحم دخترهای مجرد موجود هست؟باتشکر فراوان بیصبرانه منتظر راهنمایی و کمک شما هستم.شهرستانیم میخواستم خدمت برسم.

    پاسخ
    • drneghab - سپتامبر 6, 2020 در 1:04 ب.ظ

      سلام
      برای درمان از روش هیستروسکوپی استفاده می شود که در صورت آسیب به هایمن، گواهی آسیب بر اثر جراحی به شما داده می شود.

      پاسخ
  2. معصومه - فوریه 26, 2021 در 7:03 ب.ظ

    سلام خسته نباشید
    ببخشید من پولیپ رحم دارم..خواستم عمل کنم گفتن بخاطر کرونا نمیشه عمل کرد
    اگه بیام پیش شما بهم نوبت عمل میدین؟

    پاسخ
    • دکتر نصرت نقاب - آوریل 5, 2021 در 4:51 ب.ظ

      با سلام
      بله قابل انجام است. برای وقت مشاوره با شماره های درج شده در سایت تماس حاصل نمایید.

      پاسخ
  3. مرجان - آگوست 3, 2021 در 2:43 ب.ظ

    من عمل هیستروسکوپی انجام دادم، دکتر بعد از عمل قرص پیوگلیتازون نوشتند برای دو ماه، که پولیپ مجددا ایجاد نشه،
    با توجه به اینکه این دارو برا کاهش قند خون هست آیا واقعا تاثیری داره؟
    من با مصرف این قرص سردرد شدید میگیرم، چون احتمالا افت قند پیدا میکنم.
    ممنون میشم راهنمایی بفرمایید.

    پاسخ

پاسخ

ده − 2 =

مدت زمان مطالعه ۱۰ دقیقه
تماس با پزشک